Dat meditatie goed is voor ons staat al een tijdje vast. De afgelopen jaren is er veel onderzoek naar mindfulness gedaan bij klinische populaties. Mindfulness is bijzonder effectief gebleken bij het behandelen van stress symptomen, angst- depressiestoornissen, middelenverslaving en chronische pijn. Daarnaast hebben onderzoekers gekeken naar de structurele verschillen tussen het brein van geoefende meditatie beoefenaars (>1000 uur) en gewone mensen. Lazar en collega’s (2005) vonden dat geoefende meditatie beoefenaars meer grijze stof hadden in corticale gebieden die betrokken waren bij aandacht regulatie, interoceptieve en somatosensorische verwerking. Grijze stof bestaat uit de cellichamen van neuronen en niet-gemyeleniseerde axonen. De toename van grijze stof wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat neuronen nieuwe verbindingen aanleggen (synapsen).

Maar we hebben natuurlijk niet allemaal duizenden uren meditatie ervaring. Moet je eerst honderden uren mediteren voordat je de positieve effecten of begint je brein gelijk te veranderen? Twee recente studies van Santarnecchi et al. (2014) en Hölzel et al. (2010) onderzochten deze vraag tijdens een 8 weken durende mindfulness cursus.

Het doel van mindfulness is bewust worden van het moment op een niet-oordelende en accepterende wijze. In de 8 weken durende cursus Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) leren mensen hoe zij met een “niet-oordelende houding” om kunnen gaan met hun lichamelijke sensaties, percepties, emoties, cognities en gedrag. De cursus bestaat uit mindfulness meditatie, bodyscans en simpele yoga houdingen. 

Aan de twee studies deden geen “zieke” mensen mee, maar geestelijk en fysiek gezonde mensen, die nog geen meditatie ervaring hadden. In beide studies werden de deelnemers willekeurig ingedeeld in de MBSR conditie of de wachtlijst conditie. De MBSR cursus bestaat uit wekelijkse bijeenkomsten van 2.5 uur. De cursisten doen thuis 45 minuten per dag meditatie oefening. Tussen week 6 en 7 is er een hele dag waar de cursisten 7 uur achterelkaar mediteren. Een vrij intensieve cursus, maar de duur is met 8 weken vrij kort.

Na afloop van de training werden er magnetic resonance images (MRI) scans gemaakt van de hersenen van de cursisten om veranderingen in de corticale dikte te meten. Uit de studie van Santarnecchi et al. (2014) bleek dat na de training de rechter insula en de somasensorische cortex van de cursisten groter waren geworden. Daarnaast maakten de cursisten zich minder zorgen over dingen, vertoonden minder angst- en depressiesymptomen en konden tot slot beter omgaan met hun emoties. Hölzel et al. (2011) vonden daarnaast dat de dichtheid van de grijze stof bij de cursisten groter werd in de linker hippocampus, posterior cingulate cortex, temporo-parietale junctie en het cerebellum. De functies van deze gebieden zijn uitgebreid en complex. Ze hebben onder andere te maken met emotionele regulatie, zelfbewustzijn, leren en geheugen.

Het bijzondere van deze twee studies is dat ze laten zien dat mindfulness veranderingen teweeg kan brengen bij mensen die pas net beginnen. De positieve psychologische veranderingen kunnen worden verklaard doordat de grijze stof in de cortex groeit. Deze twee studies laten zien dat je brein in korte tijd snel kan veranderen. Dus waar wacht je nog op? Wees mindful en laat je brein groeien!

Referenties:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21071182
http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0108359