Leermateriaal stampen en een nachtje doorhalen om een tentamen te leren blijken niet de beste methoden om je tentamen te acen. Wil je zoveel mogelijk onthouden? Pak dan gewoon een goede nachtrust. 

Zodra mensen iets uit hun hoofd moeten leren, is een veelvoorkomende strategie het steeds weer opnieuw lezen van het (les)materiaal of het herhaaldelijk bekijken van informatieve video’s, colleges en documentaires. Het blijven herhalen van wat er geleerd moet worden is alleen niet zo’n goede wijze om informatie in het geheugen op te slaan zoals dikwijls wordt gedacht. Denk maar eens aan de keren dat er iets geleerd moest worden voor een toets op de middelbare school. Het stampen van Franse woordjes werkte wellicht voldoende om een acht (of nét een vijfenhalf) te halen op je toets, maar waarschijnlijk zul je in Parijs niet meer de weg kunnen vragen in het Frans (gelukkig hebben we allemaal onze smartphone). Dit geldt uiteraard niet alleen voor Franse woorden, maar voor alle informatie die we leren.

Wat veel beter werkt, is het testen van de geleerde kennis met behulp van oefenvragen of het in eigen woorden proberen te vertellen, zeker als dit gebeurt met een kleine tussenpoos tussen het oefenen en terughalen van de kennis. Daarnaast is het zaak om het juiste antwoord op te zoeken of te checken wat net er verteld is. De effectiviteit van deze methodes zijn al enkele jaren bekend, maar nu blijkt ook dat slaap een hele belangrijke rol in het opslaan van herinnering speelt.

Een van de meest recente onderzoeken die ingaat op de rol van slaap is het onderzoek van de Franse psycholoog Stéphanie Mazza. Zij en haar collega’s lieten zestig Franstalige deelnemers, verdeeld over verschillende groepen, zestien Swahilische woorden leren, net zo lang tot ze elk woord correct wisten te vertalen. Zo leerde één groep de woorden om negen uur ’s ochtends, en kwam twaalf uur later terug om te testen hoeveel woorden ze hadden onthouden. Een andere groep kreeg de woorden voor het eerst te zien om negen uur ’s avonds, en keerde eveneens twaalf uur later, nadat ze hadden geslapen, terug voor de test. Beide groepen werden gewezen op de correcte antwoorden als deze niet direct gegeven werden.

Niet alleen behaalde de groep die sliep tussen het leren en de test betere resultaten dan de groep die dat niet deed, ook scoorden ze beter op latere testmomenten. Om het effect op de lange termijn te achterhalen maakte Mazza gebruik van twee extra testmomenten; een week na de initiële test en nog eens zes maanden daarna. Na een week wist de slaapgroep gemiddeld vier tot vijf woorden meer te onthouden dan de groep die niet geslapen had en ook na zes maanden wist de slaapgroep veel betere resultaten te behalen.

Dit onderzoek laat zien, dat slaap een belangrijke bij het overzetten van informatie naar het langetermijngeheugen. Nachten doorhalen om tentamens te halen is dus toch niet het meest verstandige idee, dus duik gewoon maar je warme bed in en reis naar dromenland af. Dat is toch veel fijner.